ΛΟΓΟΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΜΥΘΟΥ
ΟΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΓΕΝΗΣΕΩΣ ΤΟΥ "ΜΥΘΟΥ" ΤΗΣ ΑΤΛΑΝΤΙΔΑΣ

Οι λόγοι που οδήγησαν στην εξ ανάγκης δημιουργία του μύθου τούτου γίνονται αντιληπτοί όταν δούμε ότι έχουν άμεση σχέση με τους στόχους που επιδίωκε ο Πλάτωνας γράφοντας τον Τίμαιο και τον Κριτία του αλλά και με την πολιτική κατάσταση της εποχής του. Ας τους δούμε κάπως αναλυτικά.
Στόχοι του "Τίμαιου" & του "Κριτία" : Όπως μας λένε οι ειδικοί που ασχολούνται με τα έργα του Πλάτωνα, ο Τίμαιος γράφτηκε μετά την Πολιτεία και πριν τον Κριτία. Ο σκοπός του Τίμαιου, μας λένε, ήταν να παρουσιάσει "μια περίληψη της τρέχουσας (5ου και 4ου αιώνα π.Χ.) γνώση των φυσικών επιστημων προερχόμενη από διάφορες πηγές και δεν στηρίζεται στις ιδέες και παρατηρήσεις του Πλάτωνα. Η Ατλαντίδα απλώς εμφανίζεται στην εισαγωγή του βιβλίου με έναν δευτερεύοντα ρόλο ως ένας σύνδεσμος μεταξύ του προηγούμενου τόμου (Πολιτεία) και του επόμενου (Κριτίας)" (βλ. Ζάνγκερ, 1992. σσ. 54-5). Στον δε Κριτία, ο Πλάτωνας σκόπευε να περιγράψει "τα θρυλικά κατορθώματα των προϊστορικών προγόνων των Ελλήνων" (-αυτόθι, σ. 54), μεταξύ των οποίων βέβαια -αν όχι πρώτα απ' όλα- των Πελοποννήσιων, εφ' όσον οι Αρκάδες θεωρήθηκαν ομόφωνα από την Μυθολογία και την Παράδοση ως οι αρχαιότεροι από αυτούς, και τις οποίες ο Πλάτωνας δεν κρύβει ότι γνώριζε καλά πως να χρησιμοποιεί για τους δικούς του ηθικοπλαστικούς λόγους.
Η Πολιτική κατάσταση της εποχής του Πλάτωνα: Ο Πλάτωνας γεννήθηκε το 427 και πέθανε το 347 στην Αθήνα. Τέσσερα χρόνια πριν γεννηθεί (το 431) είχε αρχίσει ο Πελοποννησιακός Πόλεμος μεταξύ των δημοκρατικών Αθηναίων και των αριστοκρατικών Σπαρτιατών μετά των συμμάχων αμφοτέρων, ο οποίος κράτησε 27 ολόκληρα χρόνια (431-404). Άρα, ο Πλάτωνας, που πέθανε σε ηλικία 80 ετών, έζησε 57 χρόνια μετά την λήξη του Πελοποννησιακού Πόλεμου, αλλά 20 νεανικά χρόνια κατά την διάρκεια του. Ετσι μέσα στις μνήμες των πρώτων 20 και την ατμόσφαιρα των μετέπειτα 57 αυτών χρόνων, όπου οι πληγές και τα μίση που πρόσφατα άφησε πίσω του αυτός ο άνευ προηγουμένου καταστροφικός πόλεμος για όλη την Ελλάδα, κανένας πολίτης, τουλάχιστον των Αθηνών, ακόμα και ένας ηληκιωμένος πλέον φιλόσοφος, δεν θα τολμούσε να αναφερθεί ξεκάθαρα στο θρυλικό παρελθόν της Πελοποννήσου χωρίς να έχει επίγνωση ότι έτσι έβαζε την ίδια του την ζωή σε πολύ σοβαρό κίνδυνο. Ο Πλάτωνας όμως, ο οποίος ήθελε να υπενθυμίσει στους συγχρόνους του ότι τα ζοφερά Τάρταρα (που είχε διαβάσει στον Ησίοδο) ήταν το τελικό αποτέλεσμα του ιμπεριαλισμού ή πλουτο-παραγωγικού επεκτατισμού των τρομερών "Τιτάνων" της Πελοποννήσου, που έβλεπε να επαναλαμβάνεται στην ιστορία της εποχής του, πως αλλιώς μπορούσε να το κάνει αυτό χωρίς να ανοίξει, εκτός των φρέσκων, και άλλες παλιές, πολύ βαθιές πληγές.; Είναι εμφανές νομίζω, ότι ο λόγος επιλογής του ονόματος "Ατλαντίδα" ως υποκατάστατο του "Πελοπόννησος" ήταν σωστός, έξυπνος και αναπόφευκτος. Εάν μάλιστα δεν παραβλέψουμε το γεγονός ότι η πολιτική κατάσταση των Αθηνών κατά την οποία ο Πλάτωνας -που είναι ήδη στα τελευταία χρόνια της ζωής του όταν γράφει τον Τίμαιο και ιδίως τον Κριτία– είναι εκείνη που ανάγκασε τον μεγάλο διδάσκαλο του, Σωκράτη να πιει το "κώνειων", και τον μέγιστο των μαθητών του Αριστοτέλη, να εγκαταλείψει την Αθήνα για να γλιτώσει την πολιτεία της από το να διαπράξει δεύτερο παρόμοιο έγκλημα κατά των φιλοσοφούντων, τότε, χωρίς αμφιβολία, ο μέγας φιλόσοφος είχε όλους τους λόγους για τα τεχνάσματα που χρησιμοποίησε ώστε να μας μεταφέρει τα ηθικά μηνύματα του μέσα από έναν μύθο, που είτε το ήθελε είτε όχι, απασχόλησε την ανθρωπότητα όσο κανένας άλλος...

Φτάσαμε λοιπόν μέχρι εδώ έχοντας εξασφαλίσει απαντήσεις σε βασικά ερωτήματα που μπορούν να σηκώσουν το βάρος της νέας περί Ατλαντίδας θεωρίας. Υπάρχουν όμως και αρκετά δευτερεύοντα ζητήματα που απαιτείται κι' αυτά να απαντηθούν, όπως η εξαφάνιση της Ατλαντίδας...

 

Προηγούμενη Σελίδα        Η ΧΑΜΕΝΗ ΑΤΛΑΝΤΙΔΑ - ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ        Προηγούμενη Σελίδα
Advertised by Ati Advertising on se.gr